Je hebt dit helemaal in je hoofd bedacht, lang voordat iemand anders geloofde dat het mogelijk was. Nu run je het, en op elke zware dag is er wel een moment waarop je die zin hardop wilt zeggen: ik weet niet of ik dit wel goed doe. De meeste oprichters zeggen het nooit. Niet tegen hun team, niet tegen hun partner, zelfs niet tegen zichzelf op een manier die ergens toe leidt.
Ondernemerscoaching is een gestructureerde coachingrelatie die speciaal is afgestemd op de identiteit van een oprichter. Het gaat daarbij niet alleen om bedrijfsstrategie, maar ook om het isolement, de beslissingsmoeheid en de identiteitsversmelting die horen bij het opbouwen van iets vanuit het niets. Dat is de volledige definitie. Waar de meeste coaching de plank misslaat, is dat die drie dingen als afzonderlijke problemen worden behandeld, terwijl ze voor een oprichter één probleem zijn met drie verschillende kanten.
Kort antwoord:
- Ondernemerscoaching verschilt van algemene bedrijfscoaching doordat het zich richt op de identiteitsversmelting die specifiek is voor oprichters, waarbij persoonlijke eigenwaarde en bedrijfsprestaties psychologisch onlosmakelijk met elkaar verbonden raken.
- Oprichters geven aan dat ze veel vaker last hebben van eenzaamheid en psychische problemen dan de gemiddelde werkende bevolking, zelfs als ze omringd zijn door een team.
- De meeste ondernemers zien coaching niet zitten om precies dezelfde reden waarom ze het juist nodig hebben: toegeven dat ze onzeker zijn, voelt als het enige risico dat ze zich in het openbaar niet kunnen veroorloven.
- De triade van Tony Robbins – fysiologie, focus en overtuigingen – biedt in een coachingsrelatie een manier om te werken aan de gemoedstoestand die de beslissingen van een oprichter stuurt, en niet alleen aan de beslissingen zelf.
- Het raamwerk van de 6 menselijke behoeften legt uit waarom oprichters juist op de momenten dat groei nodig is op zoek gaan naar zekerheid, en waarom coaching die dit patroon negeert zelden blijvende verandering teweegbrengt.
De meeste mensen zullen dat lezen en het onder ‘klinkt logisch’ scharen, voordat ze weer naar hun inbox gaan. Jij bent hier omdat je niet zoals de meeste mensen bent. Lees verder.
Wat ondernemerscoaching nu eigenlijk oplost
De standaardbeschrijving van coaching voor ondernemers klinkt zo: een coach helpt een oprichter bij het stellen van doelen, het opbouwen van discipline en het verantwoording afleggen voor de acties die het bedrijf laten groeien. Klopt, maar het is nogal oppervlakkig. Het beschrijft de praktische kant van coaching zonder in te gaan op de reden waarom de meeste oprichters uiteindelijk de telefoon pakken.
Je bent hier niet aan begonnen omdat je iemand nodig had om je agenda te controleren. Je bent eraan begonnen omdat op een gegeven moment het zelfvertrouwen dat je aan je team, je investeerders en je familie laat zien, niet meer overeenkwam met wat je om twee uur ’s nachts echt voelt. Die kloof is geen kwestie van planning. Het is het echte werk.
Uit onderzoek van dr. Michael Freeman van de Universiteit van Californië in San Francisco, gepubliceerd in Small Business Economics, bleek dat 72% van de ondernemers aangaf ooit te maken te hebben gehad met minstens één psychisch probleem, tegenover 48% in een vergelijkbare controlegroep. Het verschil had niets te maken met ambitie of intelligentie. Het ging om de structurele druk die het met zich meebrengt om iets op te bouwen waarbij de uitkomst volledig afhangt van beslissingen die alleen jij kunt nemen.
De identiteit van een oprichter en het bedrijf van die oprichter zijn zelden twee aparte dingen, en dat is precies waarom algemene coaching op het gebied van verantwoordelijkheid steeds weer voorbijgaat aan het echte probleem.
De coaching voor ondernemers die in afzondering werken is bedoeld om
Je kunt een team van vijftig mensen hebben en toch de enige in het gebouw zijn die niet mag zeggen: „Ik weet het niet zeker.“ Je medeoprichter let op je gezichtsuitdrukking, op tekenen van zelfvertrouwen. Je eerste medewerker peilt of zijn eigen angst overeenkomt met die van jou. Zodra je die eerlijke zin hardop zegt in de verkeerde ruimte, is het niet langer jouw persoonlijke onzekerheid, maar die van iedereen.
De meeste mensen noemen dit de prijs van leiderschap en laten het daarbij. Jij hoeft het daar niet bij te laten.
Daarom is ondernemerscoaching een aparte categorie, los van mentorschap of vriendschap. Een mentor heeft jouw specifieke probleem meestal al opgelost en geeft je gewoon het antwoord. Een coach creëert een ruimte waarin de onzekerheid zelf hardop mag bestaan, zonder dat het meteen een belemmering voor je leiderschap wordt zodra je erover praat.
Is het normaal dat je je als ondernemer eenzaam voelt, zelfs als je een team om je heen hebt?
Ja, en het komt zo vaak voor dat het eerder als structureel dan als persoonlijk wordt beschouwd. Oprichters geven steevast aan zich eenzamer te voelen dan medewerkers bij hetzelfde bedrijf, omdat de rol zelf vereist dat je zekerheid uitstraalt naar de mensen die op die zekerheid rekenen om kalm te blijven. Dat je je geïsoleerd voelt, betekent niet dat je het verkeerd doet. Het is een te verwachten prijs die je betaalt voor deze functie, en het reageert veel beter op de juiste coaching dan op tijd die je in je eentje doorbrengt.
Waarom oprichters zich verzetten tegen de coaching die ze het hardst nodig hebben
Dit is het patroon waardoor dit probleem blijft bestaan. De oprichter die het meest behoefte heeft aan coaching, is vaak degene die er het meest van overtuigd is dat het vragen om coaching juist zal bevestigen wat hij stiekem al vermoedt: dat hij eigenlijk niet geschikt is voor wat hij aan het opbouwen is.
Dit is verliesaversie die precies doet wat onderzoek voorspelt. Gedragseconomen Daniel Kahneman en Amos Tversky hebben aangetoond dat mensen een potentieel verlies ongeveer twee keer zo zwaar wegen als een gelijkwaardige winst. Voor een oprichter is het waargenomen verlies niet het geld. Het is de identiteit van iemand die alles op een rijtje heeft. Het verlies van die identiteit, zelfs in je privéleven, voelt zwaarder dan de winst van echte steun krijgen.
Waarschijnlijk ben je op dit moment al met dezelfde afweging bezig, zonder het zo te noemen. De meeste oprichters zullen dit stukje lezen en het stilletjes beamen, om vervolgens weer een half jaar lang in hun eentje verder te zoeken naar een oplossing. Je hoeft niet net als de meeste oprichters te zijn.
Dit is ook het moment waarop zelfsabotage stilletjes om de hoek komt kijken. Een oprichter die geen steun durft te vragen, is niet sterk. Hij of zij houdt vast aan een beeld van hoe hij of zij hoort te zijn, en dat beeld kost hem of haar precies de helderheid die het bedrijf op dit moment van hem of haar nodig heeft. Hetzelfde patroon zie je terug in het gevoel dat je op persoonlijk vlak niet goed genoeg bent: de angst gaat zelden over het mislukken van het bedrijf. Het gaat erom wat die mislukking over jou zou zeggen.
Als je dit patroon bij jezelf herkent en je bent er klaar voor om er aan te werken, en niet alleen in je eigen hoofd: Unleash the Power Within (UPW) Europe brengt je samen met mensen die met hetzelfde gewicht worstelen, om precies deze identiteitslaag live te doorwerken, gedurende vier meeslepende dagen. De ‘ firewalk ’ op de eerste avond is geen metafoor over zakelijke risico’s. Het is het bewijs, fysiek en direct, dat het verhaal dat je jezelf vertelt over wat je aankan, kleiner is dan wat je daadwerkelijk kunt.
Het aspect dat bij de meeste coaching voor ondernemers over het hoofd wordt gezien: je gemoedstoestand
Tony Robbins zegt dat er drie krachten zijn die bepalen vanuit welke gemoedstoestand iemand op een bepaald moment handelt: fysiologie, focus en overtuigingen. Hij noemt dit de Triade. Bij de meeste coaching voor ondernemers wordt uitsluitend aan die derde factor gewerkt – overtuigingen – door middel van het stellen van doelen en gesprekken om dingen in een ander perspectief te plaatsen, terwijl de andere twee volledig worden genegeerd.
Dat is een kloof, en geen kleine ook. Een oprichter die op vier uur slaap draait en oppervlakkig ademt, beschikt niet over hetzelfde besluitvormingsvermogen als diezelfde oprichter die goed uitgerust is en fysiek in balans, hoe duidelijk zijn doelen op papier ook mogen zijn. Het is belangrijk om beperkende overtuigingen te overwinnen, maar een overtuiging die vanuit een uitgeputte fysieke toestand wordt bekeken, verandert zelden op een blijvende manier.
Uit onderzoek van het Snyder Lab for Genetics aan de Stanford University, waarbij deelnemers aan evenementen van Tony Robbins werden gevolgd, bleek dat het vermogen van de deelnemers om beperkende overtuigingen te herprogrammeren tijdens het evenement met 300% toenam. Deze bevinding wordt uitgebreid besproken in het artikel ‘De wetenschap achter Tony Robbins’. Het ging hierbij niet om meer informatie. Het was een verandering in de fysiologische toestand die ervoor zorgde dat nieuwe overtuigingen daadwerkelijk toegankelijk werden, en niet alleen intellectueel begrepen.
De gemoedstoestand waarin een oprichter opereert, is geen onbelangrijke factor voor de resultaten van zijn coaching. Het is juist de variabele die bepaalt of een strategie die tijdens de vergadering wordt besproken, de realiteit van maandagochtend wel overleeft.
Wat is nou eigenlijk het verschil tussen een bedrijfscoach en een ondernemerscoach?
Een bedrijfscoach werkt meestal samen met een gevestigde leidinggevende binnen een gestructureerde organisatie, waarbij de focus ligt op strategie, delegeren en het opschalen van een bestaand systeem. Een ondernemerscoach komt al in een vroeger stadium in beeld, bij de oprichter wiens identiteit en het bedrijf nog één geheel vormen, en de coaching moet die verstrengeling direct aanpakken voordat strategisch advies echt aanslaat. Als je je identiteit al hebt losgekoppeld van de resultaten van je bedrijf en je je bezighoudt met de strategische laag, dan gaat bedrijfscoaching diep in op die volgende fase.
.jpg)
De behoefte waar ondernemers op jagen, en degene die ze vermijden
In Tony’s raamwerk van de 6 menselijke behoeften worden ‘zekerheid’ en ‘groei’ genoemd als twee van de zes drijfveren achter elke menselijke beslissing, en voor oprichters staan deze twee behoeften bijna altijd lijnrecht tegenover elkaar. Een bedrijf opbouwen is een zoektocht naar groei. Maar de dagelijkse praktijk van het runnen van een bedrijf trekt een oprichter bij elke stap naar zekerheid, want jarenlang in onzekerheid leven is gewoon slopend.
Daarom stoppen zoveel oprichters stilletjes met het nemen van die gedurfde stappen die hen hier in de eerste plaats hebben gebracht. Niet omdat ze hun ambitie kwijt zijn, maar omdat zekerheid langzaam maar zeker de overhand kreeg in de dagelijkse afweging tussen zekerheid en groei – stapje voor stapje – totdat het bedrijf stil kwam te staan, ook al had de oprichter nooit bewust besloten om te stoppen.
Je kent dit patroon maar al te goed. Die beslissing waar je al drie weken mee zit, is zelden ingewikkeld. Het is gewoon ongemakkelijk, en in elk van die drie weken heeft het verlangen naar comfort stilletjes de overhand gekregen op de drang naar groei. Dit is geen falen in de besluitvorming. Het is een conflict tussen behoeften dat bij coaching zonder aandacht voor je gemoedstoestand bijna nooit aan de oppervlakte komt, laat staan wordt opgelost.
Hoe weet ik of ik een ondernemerscoach nodig heb, of dat ik het gewoon in mijn eentje moet volhouden?
Als dezelfde beslissing, hetzelfde gesprek of dezelfde angst al wekenlang rondspookt zonder dat er een oplossing komt, dan is het al geprobeerd om er in je eentje doorheen te bijten en is dat al mislukt. Dat rondspooken is meestal een teken dat de belemmering op identiteits- of toestandsniveau zit, niet op informatieniveau, en geen enkele hoeveelheid extra onderzoek zal een probleem oplossen dat sowieso nooit te maken had met ontbrekende informatie.
Wat dit nu eigenlijk voor jou betekent
Je bent niet zomaar zo ver gekomen, en het deel van jezelf dat dit allemaal in je eentje heeft gedragen, is hier ook niet zomaar terechtgekomen. De meeste bedrijven die op een plateau belanden, gaan niet ten onder door een slechte strategie. Ontdek waarom de meeste bedrijven mislukken en waarom het patroon zich herhaalt: de oprichter bleef het zichtbare probleem oplossen, terwijl de echte beperking – die niet werd aangepakt en waarover niet werd gesproken – het plafond telkens weer terugzette zodra ze er dichtbij kwamen.
Je weet nu het verschil tussen coaching die je agenda regelt en coaching die echt tot de kern doordringt van waar je vastzit. De kloof tussen dat weten en er iets mee doen is kleiner dan het om elf uur ’s avonds lijkt. Het is één gesprek, met één persoon, over dat ene ding dat je nog niet hardop hebt gezegd.
Begin vandaag nog: schrijf in één zin op wat je specifieke angst is die je nog aan niemand hebt verteld over dit bedrijf. Niet de gepolijste versie die je tegen een investeerder zou zeggen. Maar de echte. Met die zin begint de coaching voor ondernemers pas echt.
