Je hebt dit vast al eens geprobeerd. Een notitieboekje, een app, een goed voornemen voor het nieuwe jaar, een lijstje met vaardigheden die je wilde ontwikkelen. Het begon veelbelovend. Maar tegen de derde week was het alweer vergeten.
Een persoonlijk ontwikkelingsplan is een gestructureerd plan dat in kaart brengt welke van je belangrijkste psychologische behoeften je dagelijkse gedrag daadwerkelijk sturen, en vervolgens specifieke acties opstelt op de belangrijke gebieden van je leven om bewust – in plaats van toevallig – in die behoeften te voorzien. Het is geen takenlijst. Het is een routekaart naar wie je wilt worden, opgebouwd vanuit wat je op dit moment echt drijft.
Een kort antwoord, in drie delen:
- De meeste groeiplannen mislukken omdat ze gericht zijn op vaardigheden, niet op behoeften. Je hebt geen gebrek aan een sjabloon. Wat je mist, is duidelijkheid over wat je gedrag onder de oppervlakte, achter die doelen, eigenlijk drijft.
- Het raamwerk van Tony Robbins met de 6 menselijke behoeften (zekerheid, afwisseling, betekenis, verbondenheid, groei, bijdrage) is het uitgangspunt voor de diagnose, niet de methode om doelen te stellen.
- Zodra de behoefte duidelijk is, wordt het plan opgesteld volgens Tony’s ‘ RPM ’-methode (Resultaat, Doel, Grootschalig Actieplan), en wordt het volgens een vast schema geëvalueerd – het wordt niet aan het geheugen overgelaten.
Waarom je laatste groeiplan stilletjes ten onder is gegaan
Dit is wat de meeste mensen doen. Ze openen een sjabloon, zetten vijf levensgebieden op een rijtje, schrijven onder elk daarvan een doel, voegen een deadline toe en noemen dat dan een plan.
Het loopt al binnen een paar weken mis. Niet omdat die persoon lui was. Niet omdat de doelen verkeerd waren. Maar omdat het plan op de verkeerde basis was gebouwd.
Een doel zonder dat je de drijfveer erachter begrijpt, is gewoon een wens met een deadline eraan vast. Je kunt wel honderd keer opschrijven: ‘vier keer per week sporten’. Maar als de echte drijfveer achter je avonden het verlangen naar zekerheid is, en het overslaan van de sportschool veiliger voelt dan het risico lopen om te falen waar anderen bij zijn, dan verliest het doel het elke keer van die behoefte. Je gemoedstoestand bepaalt je gedrag, nog voordat kennis dat doet. Tony Robbins legt dit heel duidelijk uit: gemoedstoestand is gelijk aan verhaal is gelijk aan strategie. Verander je gemoedstoestand, en het verhaal verandert. Verander het verhaal, en de strategie die daaruit voortvloeit wordt vanzelfsprekend in plaats van geforceerd.
De meeste mensen zullen dit lezen, even knikken en dan weer verdergaan met het opstellen van hetzelfde vijfpuntenplan dat ze altijd opstellen. Jij bent hier omdat je niet zoals de meeste mensen bent. Jij bent hier omdat je ergens diep van binnen al vermoedt dat het plan nooit het probleem was.
Begin met wat je nodig hebt, niet met je vaardigheidstekort
Elk mens draait om zes basisbehoeften: zekerheid, afwisseling, zingeving, verbondenheid, groei en bijdrage. Je zult aan deze behoeften voldoen, of je strategie om ze te vervullen je nu helpt of juist schaadt. Dit is het aspect waar bijna geen enkel sjabloon voor een groeiplan rekening mee houdt.
Voordat je ook maar één doel opschrijft, beantwoord dan eerlijk deze vraag: welke behoefte(n) – één of twee – bepalen op dit moment je beslissingen? Iemand die gedreven wordt door ‘Betekenis’ zal onbewust conflicten of concurrentie creëren om zich belangrijk te voelen, zelfs als hij of zij een groeiplan opstelt om rustiger te worden. Iemand die gedreven wordt door ‘Zekerheid’ kiest het veilige, vertrouwde doel boven het doel dat hem of haar echt uitdaagt, en vraagt zich vervolgens af waarom er niets verandert.
Dit is de diagnostische stap die concurrenten helemaal overslaan. Ze beginnen met “wat wil je verbeteren” in plaats van “wat is er stilletjes aan de hand”. Verken eerst de 6 menselijke behoeften grondig voordat je iets opschrijft. Het plan dat je na deze stap opstelt, ziet er totaal anders uit dan het plan dat je ervoor zou hebben geschreven.
Een persoonlijk ontwikkelingsplan waarin deze diagnose ontbreekt, is eigenlijk gewoon een takenlijstje dat zich voordoet als ontwikkelingsplan. Een plan dat hier begint, is het eerste eerlijke stukje dat je in lange tijd over jezelf hebt geschreven.
Waarin verschilt een persoonlijk ontwikkelingsplan van een takenlijst?Een takenlijst houdt taken bij. Een persoonlijk ontwikkelingsplan brengt de psychologische behoefte in kaart die ten grondslag ligt aan je huidige patronen, en stelt vervolgens acties op die op een constructieve manier in die behoefte voorzien, in plaats van dat dit toevallig gebeurt. Op papier kunnen de twee lijsten er precies hetzelfde uitzien. Het verschil zit hem in wat er daadwerkelijk mee veranderd moet worden.
Zorg dat het plan alle gebieden omvat, niet alleen het gebied waar het het meest van te horen is
Een groeiplan dat zich op één enkel gebied richt, meestal je carrière of je conditie, gaat voorbij aan het feit dat je behoeften overal tegelijk naar voren komen. Dezelfde behoefte aan zekerheid die ervoor zorgt dat je in een baan blijft waar je eigenlijk al uit bent gegroeid, is vaak ook de reden waarom je in een relatiepatroon blijft hangen waar je eveneens uit bent gegroeid.
Breng diezelfde één of twee behoeften in kaart op het gebied van gezondheid, relaties, carrière en persoonlijke identiteit. Vraag jezelf op elk gebied af: waar voorzie ik op een constructieve manier in deze behoefte, en waar doe ik dat op een manier die me stiekem veel kost? Door eerst een duidelijke levensvisie te ontwikkelen voordat je de details invult, voorkom je dat je plan verandert in vier losstaande lijstjes die toevallig in hetzelfde notitieboekje staan. Als je al ergens een aantal persoonlijke levensdoelen hebt opgeschreven, is dit het moment om die af te zetten tegen de behoefte die je net hebt genoemd, in plaats van helemaal opnieuw te beginnen.
Uit onderzoek van Locke en Latham over de doelstellings-theorie bleek dat specifieke, uitdagende doelen die gekoppeld zijn aan een duidelijke reden, het consequent beter doen dan vage voornemens, en dat geldt voor elk getest gebied, van prestaties op het werk tot het veranderen van persoonlijke gewoontes. Een ontwikkelingsplan waarin de behoefte achter elk doel wordt benoemd, heeft structureel gezien al een voorsprong op een plan waarin dat niet gebeurt.
Zet de diagnose om in actie met een methode die de dagelijkse praktijk goed doorstaat
Een behoefte die je wel hebt vastgesteld, maar waar je niets mee doet, is een inzicht zonder impact. Dit is waar Tony’s ‘ RPM ’-methode echt zijn nut bewijst: Resultaat, Doel, Grootschalig Actieplan. Geen vijf vage doelen. Eén duidelijk resultaat per gebied, de eerlijke reden waarom het ertoe doet, gezien de behoefte die je net hebt genoemd, en de kleinst mogelijke reeks acties met grote impact die echt voor verandering zorgen.
De ‘ RPM ’-methode is bewust beperkt. Het is niet de bedoeling dat je hele leven in één weekend wordt herschreven. Het gaat om één resultaat, gekoppeld aan één doel, vertaald naar drie of vier acties waarmee je vandaag nog kunt beginnen. Juist door die beperkte focus houdt het stand tijdens een normale, drukke week. Brede plannen gaan ten onder aan hun eigen ambitie. Specifieke plannen houden stand omdat je er nergens voor kunt wegkomen.
De meeste mensen stoppen hier en beschouwen het plan als afgerond. Jij bent niet zoals de meeste mensen. Een plan zonder een moment waarop je verantwoording moet afleggen, wordt gewoon een andere vorm van zelfsabotage, vermomd als ambitie.
Je hebt je hele leven gereageerd op behoeften die je nooit bij naam hebt genoemd. Op dit moment, in de tijd die het kost om nog één alinea te lezen, heb je de kans om er juist bewust aan tegemoet te komen.
Als je er klaar voor bent om je groei niet langer alleen op papier te plannen, maar het daadwerkelijk onder echte druk in de praktijk te brengen, samen met duizenden anderen die tegelijkertijd hetzelfde werk doen: Unleash the Power Within dan is deze vierdaagse training precies voor deze omslag bedoeld. De ‘ firewalk ’ op de eerste avond is geen metafoor over het onder ogen zien van angst. Het is het eerste bewijs, in je eigen lichaam, dat het verhaal achter je oude plannen nooit de hele waarheid was.
Beoordeel op basis van een schema, niet op basis van je gevoel
Een groeiplan is een levend document, geen vaststaand document. De versie die je vandaag opstelt, is een zo goed mogelijke inschatting op basis van wat je op dit moment kunt zien. Over drie maanden zul je meer inzicht hebben.
Stel een vast evaluatiemoment in – maandelijks is voor de meeste mensen realistisch – en stel jezelf drie vragen: is dit resultaat nog steeds het juiste, is de behoefte die ik heb vastgesteld nog steeds de belangrijkste op dit gebied, en wat heeft de afgelopen maand eigenlijk over mij aangetoond waar het plan geen rekening mee hield? Dit is Tony’s CANI-principe – Constant And Never-ending Improvement (constante en nooit aflatende verbetering) – toegepast op het plan zelf, niet alleen op jou. Door elke maand de voortgang af te zetten tegen het levenswiel, blijft het plan eerlijk weergeven welke gebieden daadwerkelijk vooruitgang boeken en welke stilletjes zijn vastgelopen.
Uit onderzoek van de Harvard Study of Adult Development, een van de langstlopende onderzoeken naar menselijk welzijn, bleek dat de kwaliteit van iemands hechte relaties een betere voorspeller is van levensvreugde op de lange termijn dan inkomen, carrièreprestaties of zelfs lichamelijke gezondheid. Een ontwikkelingsplan dat alleen vanuit het oogpunt van productiviteit wordt bekeken, gaat voorbij aan het aspect dat volgens de wetenschap het belangrijkst is.
Hoe vaak moet je een persoonlijk ontwikkelingsplan bijwerken?Bekijk je persoonlijk ontwikkelingsplan minstens één keer per maand, en meteen na elke grote verandering in je leven. Een plan dat maar één keer per jaar wordt bekeken, is meestal al afgedwaald van de behoefte waarvoor het was opgesteld, vaak zonder dat je het merkt totdat de afwijking al behoorlijk groot is.
Het werk van Tony Robbins is gevormd door meer dan 45 jaar coaching van mensen en organisaties in 195 landen, van Olympische atleten tot leiders van Fortune 500-bedrijven, en het patroon waar hij steeds weer op terugkomt is dit: mensen slagen er niet in om te groeien omdat ze informatie missen. Ze slagen er niet in omdat ze nooit iets hebben gedaan aan de behoefte die stilletjes onder de oppervlakte aan het plan trekt. Het bewijs achter de methodes van Tony Robbins gaat verder dan motivatie en leidt tot meetbare neurologische en fysiologische veranderingen. En dat is precies waarom de diagnostische stap belangrijker is dan het standaardplan.
Wat is het verschil tussen persoonlijke groei en persoonlijke ontwikkeling?Persoonlijke groei gaat over verandering op identiteitsniveau: wie je aan het worden bent en wat je drijft. Persoonlijke ontwikkeling gaat meestal over verandering op vaardigheidsniveau: wat je nu kunt doen. Een compleet plan voor persoonlijke groei pakt beide aan, maar begint bij je identiteit, want vaardigheden die zijn opgebouwd op basis van een ononderzochte behoefte, storten vaak in zodra die behoefte op een andere manier wordt vervuld.
Wat dit voor jou betekent
Je kwam hier met een lijstje van dingen die je wilde verbeteren. Je gaat nu weg met iets concreter: het besef dat het lijstje nooit het ontbrekende stukje was, maar de diagnose erachter. De kloof tussen dit besef en er ook echt naar leven is kleiner dan het nu voelt. Die kloof sluit zich op het moment dat je niet alleen het doel opschrijft, maar ook wat je daarvoor nodig hebt.
Neem vandaag even vijf minuten de tijd. Schrijf die ene behoefte op – Zekerheid, Afwisseling, Betekenis, Verbondenheid, Groei of Bijdrage – die stilletjes je laatste drie beslissingen heeft bepaald. Probeer het nog niet op te lossen. Noem het gewoon. Dat is waar elk plan dat echt standhoudt, begint.
