Je hebt al eerder geprobeerd jezelf te motiveren. Een nieuwe routine, een ambitieus doel, een deadline waarbij echt iets op het spel stond. Een paar dagen lang werkte het. Maar daarna niet meer.
Dat is geen kwestie van discipline. Het is een kwestie van diagnose. In de meeste adviezen over motivatie wordt het behandeld alsof het één brandstoftank is die je ofwel vult, ofwel niet. Maar motivatie is niet één ding. Het bestaat uit zes dingen, en je raakt niet leeg. Je gebruikt gewoon de verkeerde.
Wat mensen motiveert, hangt af van welke van de zes psychologische basisbehoeften – zekerheid, afwisseling, betekenis, verbondenheid, groei of bijdrage – op dit moment hun beslissingen stuurt. Dezelfde beloning, hetzelfde doel of dezelfde ervaring kan de ene persoon helemaal opzwepen, terwijl een ander er bijna onverschillig tegenover staat, want het is niet de beloning zelf die motiveert. Het is de behoefte waaraan die beloning voldoet.
Kort antwoord:
- Wat mensen motiveert, is geen universele lijst met beloningen. Het is de aanwezigheid van een van de zes psychologische basisbehoeften: zekerheid, afwisseling, zingeving, verbondenheid, groei of bijdrage.
- Dezelfde stimulans – geld, complimenten, vrijheid, erkenning – kan de ene persoon enorm motiveren, terwijl de andere er nauwelijks iets aan heeft, afhankelijk van welke behoefte het bij hen vervult.
- De motivatie neemt sterk toe als één enkele handeling tegelijkertijd aan twee of meer van de zes behoeften voldoet.
- Uit onderzoek van het Snyder Lab for Genetics aan de Stanford University, waarbij deelnemers aan evenementen van Tony Robbins werden gevolgd, bleek dat het vermogen van de deelnemers om beperkende overtuigingen te herprogrammeren en hun intrinsieke motivatie te verhogen met 300% was toegenomen.
- Je eigen belangrijkste behoefte ontdekken is voor blijvende motivatie nuttiger dan welke techniek, gewoonte of beloningssysteem dan ook.
Wat motiveert mensen eigenlijk?
Psychologen draaien al tientallen jaren om deze vraag heen zonder ook maar één eenduidig antwoord te vinden, omdat ze de verkeerde vraag stelden. De zinvolle vraag is niet “wat motiveert mensen in het algemeen”, maar “wat motiveert deze specifieke persoon, op dit moment, en waarom”.
De behoeftehiërarchie van Abraham Maslow was een van de eerste serieuze pogingen om dit terrein in kaart te brengen. Hij stelde dat menselijke motivatie zich door verschillende lagen beweegt, van fysiek overleven tot zelfverwezenlijking, naarmate elke laag achtereenvolgens wordt vervuld (Maslow, 1943). Tony Robbins benaderde hetzelfde probleem op een andere manier. In plaats van een ladder die je één keer beklimt, identificeerde hij zes behoeften die tegelijkertijd actief zijn, bij iedereen, elke dag. Je doorloopt ze niet op volgorde. Je jongleert met alle zes tegelijk, en één ervan is bijna altijd het sterkst aanwezig.
De zes menselijke behoeften van Tony Robbins zijn zekerheid, afwisseling, betekenis, verbondenheid, groei en bijdrage. Zekerheid is de behoefte om je veilig te voelen en controle te hebben over de uitkomst. Afwisseling is de behoefte aan verandering, verrassing en prikkels. Betekenis is de behoefte om je belangrijk, uniek of nodig te voelen. Verbondenheid is de behoefte aan nabijheid, liefde en erbij horen. Groei is de behoefte om je mogelijkheden steeds verder uit te breiden. Bijdrage is de behoefte om iets te geven dat verder gaat dan jezelf.
Elke beslissing die je neemt, of die nu klein is of je leven op zijn kop zet, is een poging van je zenuwstelsel om een of meer van deze zes dingen te bereiken. Dat sportschoolabonnement dat je daadwerkelijk gebruikt, gaat niet om fitness. Het gaat om de zekerheid van een routine, of het belang van zichtbare vooruitgang, of de verbondenheid die je voelt in de les waar je naartoe gaat. Haal de behoefte weg waar het eigenlijk aan voldoet, en de motivatie verdwijnt, ook al blijft het doel op papier precies hetzelfde.
Uit een onderzoek van het Snyder Lab for Genetics aan de Stanford University, waarbij deelnemers aan evenementen van Tony Robbins werden gevolgd, bleek een stijging van 159% in hormonen die neuroplasticiteit en leren ondersteunen, naast een toename van 300% in het vermogen van deelnemers om beperkende overtuigingen te herprogrammeren en hun intrinsieke motivatie te verhogen. Je kunt meer lezen in het onderzoek over de wetenschap achter Tony Robbins. Dit zijn geen zelfgerapporteerde gevoelens. Het zijn gemeten biologische veranderingen in de systemen die blijvende motivatie mogelijk maken.
Waarom motiveert dezelfde beloning de ene persoon wel en laat het de andere helemaal koud?
Want de beloning is niet de drijfveer. De behoefte die erachter zit, is dat wel. Een loonsverhoging zal iemand motiveren wiens belangrijkste behoefte zekerheid of betekenis is, omdat het veiligheid of status betekent. Diezelfde loonsverhoging zal nauwelijks indruk maken op iemand wiens belangrijkste behoefte groei of bijdrage is, omdat geld op zich niet laat zien dat ze meer worden of meer bijdragen. Daarom mislukken algemene stimuleringsprogramma’s zo vaak. Ze gaan ervan uit dat iedereen hetzelfde nastreeft. Niemand doet dat. Als je dit specifiek wilt toepassen op een team dat je leidt: wat mensen op het werk motiveert, verdeelt diezelfde zes behoeften in een werkomgeving.
Waarom je gemotiveerd bent, maar dan door de verkeerde reden
De meeste mensen vragen zich nooit af welke behoefte hun beslissingen stuurt. Ze jagen op wat hun omgeving beloont: een titel, het aantal likes, een groter huis, en noemen de uitputting die daarop volgt ‘ambitie’. Jij bent hier omdat je niet zoals de meeste mensen bent. Jij stelt de vraag die echt iets verandert: niet ‘wat zou me moeten motiveren’, maar ‘wat motiveert me nu al, en is dat de behoefte die ik daadwerkelijk wil voeden?’
Hier zit de valkuil. Betekenis en zekerheid zijn de twee behoeften die je het makkelijkst snel kunt bevredigen, en de twee die het vaakst via holle manieren worden gevoed. Je kunt net zo makkelijk betekenis halen uit een ruzie als uit een prestatie, en een echt tekort aan eigenwaarde zal je elke keer weer naar de snellere, holle versie trekken. Je kunt net zo makkelijk zekerheid halen uit het vasthouden aan een baan waar je uit bent gegroeid als uit het onder de knie krijgen van een vaardigheid. Het zenuwstelsel maakt het niet uit of de behoefte wordt vervuld op een manier die je leven versterkt of juist ondermijnt. Het gaat er alleen om dat de behoefte wordt vervuld. Daarom kan iemand supergemotiveerd zijn en zich toch helemaal vastzitten, en daarom werken zoveel standaard strategieën voor zelfmotivatie niet meer. De behoefte wordt wel vervuld. Alleen gebeurt dat door het verkeerde gedrag.
Toestand = Verhaal = Strategie. Je emotionele toestand op elk willekeurig moment bepaalt welke van de zes behoeften het sterkst naar voren komt. Dat bepaalt op zijn beurt het verhaal dat je jezelf vertelt over wat je wilt, en dat bepaalt vervolgens de strategie, het daadwerkelijke gedrag, waar je naar streeft. Verander je toestand en er komt een andere behoefte naar voren. Daarom voelt motivatie zo wisselvallig, zelfs als je doelen niet zijn veranderd. Het zijn niet je doelen die onstabiel zijn. Het is je toestand, en je gedachten onder controle houden is een van de snelste manieren om die te veranderen.
Je vermoedt al welke behoefte stilletjes je beslissingen heeft gestuurd, ook al heb je die tot nu toe nog nooit bij naam genoemd. Unleash the Power Within (UPW) bestaat uit vier dagen live, meeslepend werk dat precies hierop gericht is: het identificeren van de behoefte die je op de automatische piloot heeft laten handelen, en het herzien van de strategie zodat die behoefte op een goede manier wordt gevoed in plaats van op een slechte manier. De ‘ firewalk ’ op de eerste avond is geen metafoor voor die verschuiving. Het is het eerste bewijs ervan. Ontdek Unleash the Power Within Europe en kom erachter welke behoefte je eigenlijk al die tijd heeft gedreven.
Hoe ontdek je wat je echt drijft?
Je hebt geen persoonlijkheidstest nodig om je belangrijkste behoefte te ontdekken. Je moet eerlijk naar je eigen patronen kijken, vooral naar de momenten waarop je een beslissing moest nemen en je geen moment aarzelde.
Kijk eens waar je zonder aarzelen geld aan uitgeeft. Dat is bijna altijd een aankoop die zekerheid of betekenis biedt, de veiligheid van spaargeld of de status van een upgrade. Kijk eens waar je het meest over klaagt. Klachten wijzen meestal rechtstreeks op een onvervulde behoefte. Voortdurende verveling wijst op een gebrek aan afwisseling. Je onzichtbaar voelen wijst op een gebrek aan betekenis. Je geïsoleerd voelen wijst op een gebrek aan verbondenheid. Kijk eens naar wat je doet, zelfs als niemand kijkt en er geen beloning tegenover staat. Dat gedrag heeft zelden iets te maken met zekerheid of betekenis. Het gaat bijna altijd om groei of bijdrage, de twee behoeften die het nauwst verbonden zijn met het vinden van een doel in het leven, en de twee die de diepste voldoening geven maar op korte termijn het minst aantrekkelijk zijn – en dat is precies waarom ze het makkelijkst te verwaarlozen zijn.
Kan je belangrijkste behoefte in de loop van de tijd veranderen, of zelfs van de ene op de andere dag?
Ja, en het verandert vaker dan de meeste mensen doorhebben. Een stabiele periode in je carrière kan ervoor zorgen dat je dominante behoefte verschuift van zekerheid naar groei of afwisseling, omdat aan die zekerheid al is voldaan en je zenuwstelsel zich richt op de behoefte die op dat moment nog niet is vervuld. Een groot verlies of een ingrijpende verstoring kan zekerheid weer meteen naar de eerste plaats brengen, waardoor wat je eerder dreef, naar de achtergrond verdwijnt. De behoefte zelf verdwijnt niet. Ze trekt zich gewoon terug zodra er genoeg aan is, en dan komt een andere behoefte naar voren om je aandacht op te eisen.
Zodra je die behoefte kunt benoemen, hoef je niet langer te proberen motivatie uit het niets te creëren. Je gaat je dagen, je doelen en je relaties zo inrichten dat je bewust – in plaats van per ongeluk – tegemoetkomt aan die behoefte die er daadwerkelijk om vraagt.
Het verschil tussen een wens en de behoefte die erachter schuilgaat
Een promotie willen is niet de echte drijfveer. Wat je echt wilt, is het gevoel van betekenis of de zekerheid die die promotie vertegenwoordigt. Dit onderscheid is belangrijk, want vaak kun je in die onderliggende behoefte sneller en directer voorzien dan door het doel na te jagen dat er symbool voor staat. Waar je aandacht naartoe gaat, daar stroomt je energie naartoe. Dat is geen slogan over positief denken. Het is een beschrijving van hoe het zenuwstelsel zijn middelen verdeelt. Richt je op het doel zelf en je krijgt de angst die bij het najagen hoort. Richt je op de behoefte die erachter schuilgaat en je krijgt duidelijkheid over welke van de verschillende wegen je daadwerkelijk voldoening zou kunnen geven, vaak sneller dan de weg die je oorspronkelijk had gekozen.
Wat is het verschil tussen motivatie en discipline?
Motivatie is de drang die ontstaat als een bepaald gedrag aan een van je belangrijkste behoeften voldoet. Discipline is wat je erdoorheen helpt op de momenten dat die drang even wegvalt. Je kunt geen blijvende discipline opbouwen op basis van gedrag dat aan geen van je zes behoeften voldoet, omdat er niets achter de wilskracht zit om het vol te houden. Daarom werkt algemeen productiviteitsadvies – zoals ‘sta eerder op’, ‘gebruik deze app’ of ‘volg deze routine’ – maar een paar weken en houdt het daarna stilletjes op. Het was namelijk nooit gekoppeld aan een behoefte. Het was geleende motivatie, niet die van jezelf.
De psychologen Edward Deci en Richard Ryan van de Universiteit van Rochester kwamen via de zelfdeterminatietheorie tot een soortgelijke conclusie: ze ontdekten dat autonomie, competentie en verbondenheid de drie psychologische behoeften zijn die bepalen of motivatie standhoudt of ineenstort zodra de druk van buitenaf wegvalt. Hun decennialange onderzoek wijst op dezelfde onderliggende waarheid die Tony uitlegt aan de hand van de zes menselijke behoeften: motivatie die van buitenaf wordt opgelegd, houdt zelden stand. Motivatie die aansluit bij iets dat al van binnen in je leeft, wel.
Wat ga je hier vandaag mee doen?
Je kwam hier op zoek naar wat mensen motiveert. Wat je daadwerkelijk hebt ontdekt, is specifieker dan dat. Je weet nu dat motivatie nooit ontbrak. Ze was gewoon op het verkeerde doel gericht, of werd gevoed door gedrag dat je meer kost dan het oplevert. De afstand tussen waar je nu staat en een leven dat draait op echte motivatie is niet zomaar een ander kader. Het is één eerlijke blik op wat je al die tijd hebt nagestreefd en waarom.
Begin vandaag nog: schrijf de laatste drie beslissingen op die je hebt genomen zonder dat je jezelf daarvoor hoefde over te halen, en geef aan aan welke van de zes behoeften elk van die beslissingen eigenlijk tegemoetkwam. Daar ligt het echte antwoord op de vraag wat jou motiveert.
